Khàn tiếng kéo dài mấy tuần thì phải đi khám? Nguyên nhân thường gặp
Cô giáo dạy cả ngày, giọng khàn dần. Anh nhân viên bán hàng sau đợt cảm cúm vẫn nói không ra tiếng sau hai tuần. Khàn tiếng là triệu chứng, không phải bệnh, và nguyên nhân có thể từ nhẹ đến cần xử lý sớm.
Khàn tiếng xảy ra thế nào
Giọng nói tạo ra khi hai dây thanh khép lại và rung. Nếu dây thanh viêm sưng, có nốt, polyp, u, hoặc bị liệt thì tiếng nói bị khàn, rè, mất giọng hoặc nói nhanh mệt.
Nguyên nhân thường gặp
- Viêm thanh quản cấp do virus, hoặc do dùng giọng quá mức (hét to, hát, nói nhiều)
- Nốt, polyp dây thanh ở người dùng giọng nhiều: giáo viên, bán hàng, ca sĩ
- Trào ngược dạ dày – họng thanh quản: khàn buổi sáng, khằng giọng, vướng họng, ho khan
- Hút thuốc lá, uống rượu, khói bụi
- Dị ứng, nhỏ giọt mũi sau họng
- Liệt dây thanh (sau phẫu thuật cổ, ngực hoặc do bệnh thần kinh)
- U thanh quản: ít gặp hơn, nhưng là lý do chính phải nội soi khi khàn kéo dài
Khi nào cần đi khám
- Khàn tiếng trên 2–3 tuần (tính từ khi hết bệnh cấp), đặc biệt nếu trên 40 tuổi hoặc hút thuốc
- Mất giọng đột ngột, không rõ lý do
- Khàn kèm khó nuốt, đau họng một bên kéo dài, ho ra máu, nổi hạch cổ, sụt cân
- Khàn kèm khó thở, thở rít (đi khám hoặc cấp cứu ngay)
- Giọng thay đổi ở trẻ em kéo dài
Nội soi thanh quản cho thấy gì
Bác sĩ nhìn trực tiếp dây thanh trên màn hình khi bạn phát âm: có sưng, nốt, polyp, loét, khối u, dây thanh khép không kín hay liệt. Đây là cách duy nhất để nhìn thấy nguyên nhân thay vì đoán. Nội soi mất khoảng 5–10 phút.
Điều trị và giữ giọng
- Nghỉ giọng khi viêm; tránh thì thầm vì thì thầm căng dây thanh hơn nói nhẹ
- Uống đủ nước, tránh rượu, cà phê, thuốc lá
- Điều trị trào ngược nếu có: ăn tối sớm, không nằm ngay sau ăn, nâng đầu giường, thuốc theo đơn
- Luyện giọng với chuyên viên khi có nốt dây thanh
- Dùng micro khi lớp đông, nghỉ giọng giữa các tiết
- Phẫu thuật nốt, polyp chỉ khi không đáp ứng điều trị, thực hiện tại bệnh viện
Điều không nên làm
Không tự dùng kháng sinh khi khàn mà không có bằng chứng nhiễm khuẩn. Không dùng thuốc ngậm có corticoid hay thuốc không rõ nguồn gốc kéo dài. Không chờ "chắc sẽ hết" quá vài tuần.
Xem dịch vụ Khàn tiếng & rối loạn giọng hoặc gọi 0941 388 887 để đặt lịch nội soi thanh quản.
